USB Bellekler ve Harici Diskler Nasıl Güvenle Kullanılır?

Bir keresinde çantamdaki 32 GB'lık USB belleği kaybettim. İçinde ne mi vardı? Kimlik fotokopim, vergi levhası taraması, birkaç fatura ve yedeklemeyi unuttuğum bir sürü fotoğraf. Belleğin kendisine üzülmedim; asıl kaygım, onu bulan kişinin bilgisayara takıp içindekilere göz atması ihtimaliydi. O günden sonra harici depolamaya bakışım tamamen değişti. Şimdi USB bellek güvenlik konusunda uyguladığım her adımı, yeni başlayan birinin anlayacağı sadelikte anlatacağım.

Neden Küçük Bir Belleği Ciddiye Almalıyız?

USB bellekler ve harici diskler iki yönlü bir risk taşıyor. Birincisi kaybolma ve çalınma riski: cebe sığan bir cihaz, içindeki verilerle birlikte kolayca elden çıkabiliyor. İkincisi bulaşma riski: bir başkasının bilgisayarına taktığınız belleği kendi makinenize geri taktığınızda, aradaki zararlı yazılım da sizinle birlikte eve geliyor.

Fotokopicide, iş yerinde, üniversitede kullandığım belleklerin dönüşte temiz olduğunu varsaymayı bıraktım. Zararlı yazılımların nasıl çalıştığını anlattığım bölümde de değindiğim gibi, bazı türler kendini otomatik çalışan dosyalar aracılığıyla kopyalıyor. Kısacası bellek, bilgisayarınız ile dış dünya arasındaki en sık kullanılan ve en az düşünülen kapı.

Bir de "yerde bulunan USB" meselesi var. Otopark, koridor ya da kafe masasında öylece duran bir belleği merakla takmak, saldırganların bilinçli olarak kullandığı bir yöntem. Ben artık sahibi belirsiz hiçbir belleği bilgisayarıma takmıyorum; hangi bilgiyi kaçırdığımı düşünmek yerine, hiç açmamayı tercih ediyorum.

Şifreleme: En Etkili Tek Adım

Kaybolma riskine karşı bulduğum en pratik çözüm şifreleme oldu. Şifreli bir bellek başkasının eline geçtiğinde içindekiler okunamaz bir yığından ibaret kalıyor. İşletim sistemleriyle birlikte gelen şifreleme araçları çoğu kullanıcı için fazlasıyla yeterli; ayrıca ücretsiz ve açık kaynaklı şifreleme yazılımları da mevcut.

Şifreleme yaparken kendime koyduğum kurallar şunlar:

• Parolayı ayrı tutmak: Şifreleme parolasını belleğin içine metin dosyası olarak yazmak, kapıyı kilitleyip anahtarı kapı koluna asmaya benziyor. Parolalarımı bir şifre yöneticisinde saklıyorum.
• Kurtarma anahtarını yedeklemek: Şifreleme araçları genelde bir kurtarma anahtarı üretiyor. Onu kaybederseniz verilere siz de ulaşamazsınız. Bunu yazıcıdan çıkarıp fiziksel olarak sakladım.
• Tüm diski değil, sadece hassas klasörü şifrelemek: Bazen tüm bellek yerine yalnızca kimlik, sözleşme, fatura gibi belgelerin olduğu bir şifreli kap oluşturmak daha kullanışlı oluyor.
• Donanımsal şifreleme: Üzerinde tuş takımı bulunan ya da parmak izi okuyan bellekler, sık seyahat edenler için makul bir yatırım.

Parola seçerken de Wi-Fi şifresi kurarken uyguladığım mantığın aynısını kullanıyorum: uzun, tahmin edilmesi zor ve başka hiçbir yerde kullanmadığım bir parola.

Tarama Alışkanlığı ve Otomatik Çalıştırmayı Kapatmak

İkinci alışkanlığım, her taktığımda belleği taramak. Antivirüs programlarının neredeyse tamamında, sürücüye sağ tıklayıp "tara" demeyi sağlayan bir seçenek var. Bu on saniyelik iş, sonradan saatler süren temizlik işinden kurtarıyor.

Taramayı otomatikleştirmek de mümkün. Antivirüs ayarlarında "çıkarılabilir sürücüleri bağlandığında tara" benzeri bir seçenek arayın; ben bunu açık tutuyorum. Aynı şekilde Windows'ta otomatik oynatma (AutoPlay) özelliğini tamamen kapattım. Bellek takılınca hiçbir şeyin kendiliğinden çalışmaması, bilinçli bir tercih olmalı.

Dosyaları açarken de dikkat ettiğim birkaç nokta var:

• Uzantısı .exe, .scr, .bat gibi çalıştırılabilir olan ve nereden geldiğini bilmediğim dosyaları açmıyorum.
• Dosya adı "Fotoğraf.jpg.exe" gibi çift uzantılıysa bu neredeyse her zaman kötü bir işaret.
• Klasör görünümlü ama aslında kısayol olan öğeler klasik bir bulaşma belirtisi.
• Windows'ta "bilinen dosya uzantılarını gizle" seçeneğini kapattım; ne açtığımı görmek istiyorum.

Harici Diskler, Yedekleme ve Güvenli Çıkarma

Harici disklerde durum biraz farklı, çünkü orada genelde bütün hayatımızın yedeği duruyor. Ben harici diski hem yedek hem de günlük çalışma alanı olarak kullanmayı bıraktım. Yedek diski yalnızca yedekleme sırasında takıyorum, işim bitince çıkarıp çekmecede tutuyorum. Bunun güzel bir yan faydası var: fidye yazılımı bilgisayara bulaşsa bile, o sırada takılı olmayan diske ulaşamıyor.

Uygulamaya çalıştığım basit düzen şöyle:

1. Önemli verinin en az iki kopyası olsun; biri harici diskte, biri bulutta.
2. Yedeği aldıktan sonra rastgele birkaç dosyayı açıp gerçekten okunabildiğini kontrol et.
3. Diski her zaman "donanımı güvenle kaldır" seçeneğiyle çıkar; yazma işlemi ortasında çekmek dosya sistemini bozabiliyor.
4. Diskleri sarsıntıdan, aşırı sıcaktan ve nemden koru; klasik dönen diskler darbeye karşı hassas.
5. Eski bir belleği ya da diski birine verirken dosyaları silmek yetmez; disk silme aracıyla üzerine yazmak gerekiyor.

Bir de halka açık yerlerdeki şarj istasyonları meselesi var. Telefonu tanımadığım bir USB porta takmak yerine kendi adaptörümü prize takıyorum; sadece güç aktaran kablolar da bu iş için pratik bir çözüm.

Küçük Alışkanlıklar, Büyük Fark

Bütün bunlar